Cercle en Brugge door de jaren heen - Shot Online

Cercle en Brugge door de jaren heen… (deel 204)

(periode van 25-06-1960 -> 02-07-1960)

* Cercle

* De transfer van Hans Gerard bleef voor beroering zorgen.  Logisch als je weet dat Gerard één van de smaakmakers van het groen-zwarte elftal was.  Blijkbaar was de goede verstandhouding met trainer Delfour echter ver zoek want zelfs voor de cruciale wedstrijd, beslissend voor de promotie naar ’s lands hoogste afdeling, stond Gerard, toch de man in vorm, niet eens in de ploeg.

“Losse bedenkingen bij de transfer van Hans Gerard…” :  “Na het dramatisch seizoeneinde waarbij Cercle domweg haar overgang naar Ie afdeling verspeelde, zal het heengaan van Hans Gerard zeker geen verbetering zijn voor de mogelijkheden der groen-zwarten.  Het is immers een bewezen feit dat zonder de onverantwoordelijke uitsluiting van de Nieuwpoortenaar, Cercle dit seizoen in Ie klasse zou prijken en duizenden Cercleaanhangers, die nu wegblijven, terug naar het Edgard De Smedt Stadion had doen stromen.

Tot nog toe kunnen wij maar niet begrijpen dat het bestuur van Cercle die maatregel tegenover Hans Gerard goedkeurde en de grillen van de trainer involgde met het gekende noodlottig gevolg.  En nochtans, met een weinig goede wil had dit alles best kunnen vermeden worden.  Maar juist “goede wil” ontbrak bij monsieur Delfour en bij enkele (niet allen) komitards, die nu mede verantwoordelijk zijn voor dit jammerlijk falen.

De elementaire dankbaarheid was evenwel geboden tegenover Gerard, vermits hij het was die in de eerste matchen, toen het nog niet vlotte bij de groen-zwarten, menigmaal door zijn doelpunten het ergste voorkwam en meteen de nodige punten hielp winnen.  Van dankbaarheid was echter geen sprake.  Hans Gerard werd integendeel “gezocht” en toen in de laatste matchen nog niets verloren was en Hans mede de situatie kon redden en alles moest gedaan worden om de STERKSTE PLOEG in lijn te stellen, werd hij systematisch en met allerlei drogredenen geweerd.  En dit tegen de wil en tot groot ongenoegen van de duizenden supporters die smeekten om de groen-zwarte goalgetter nummer één te zien optreden.

Hans Gerard stond echter niet in de gratie van de trainer en van sommige heren en waar de meest ongelooflijke dingen gebeurden als het behoud van een totaal buiten forme zijnde Demey en een niet-renderende De Caluwé op de linkerhoek of elders in de voorlijn, mocht de beste en meest effektieve forward langs het lijntje blijven.  Dat hierdoor zeer kostbare punten werden weggegooid is een onloochenbaar feit.

En toen na het mirakel dat Cercle nog de kans gaf om te promoveren met de onverwachte testmatch tegen Eisden en men zeker de sterkste opstelling moest in lijn brengen, wilde men nog steeds niet van Gerard weten.  Meteen was het gebeurd en mocht Cercle er weer een kruiske over maken.  Met Gerard in de ploeg had men mogelijk te Mechelen gewonnen en telden we nu twee Brugse ploegen in de hoogste afdeling.

Men is dan verwonderd dat de Nieuwpoortenaar er genoeg van had en zijn transfer aanvroeg.  De trainer en zijn blinde volgelingen hebben waarlijk te veel “met zijn voeten gespeeld” en anderen zouden het wellicht reeds lang stilgelegd hebben.  En dan vertelt men dat Gerard een slecht karakter heeft en met zijn medespelers niet wilt samenspelen, enz.

Liever dan al die flauwe praat te verspreiden; had men beter gedaan handelend op te treden toen de linkerwing, die beneden alles was, wekenlang behouden werd in plaats van te zien naar de reserven waar Jo Gerard bvb. heel wat beter zou gespeeld en gerendeerd hebben.  Want volgens bevoegde mensen die regelmatig de reservematchen volgden, was de jongste Gerard de meest geschikte linkerhoek voor de fanionploeg.  Had Lucien Dhondt destijds als selectioneur dergelijke toeren moeten uithalen, dan had men hem zeker gekogeld !

Delfour mocht dit wel doen want hij bezat “pleins pouvoirs”.  Maar hiervan heeft hij deerlijk misbruik gemaakt…

Waar men van hogerhand meer dan eens aandrong om de ploeg te wijzigen en voor de laatste matchen Hans Gerard op te stellen, weigerde hij botweg om koppig zijn wil door te drijven !  Cercle’s bestuur liet maar begaan, daar waar een kordaat optreden voorzeker geheel andere resultaten zou opgeleverd hebben.

Hans Gerard heeft inderdaad verklaard niet meer voor Cercle te willen spelen, maar volledigheidshalve moet geheel de zin uitgesproken worden nl. : “Indien ik zondag (in Mechelen) niet mag medespelen, dan speel ik bij Cercle niet meer”…  Mij dunkt dat velen in dit geval hetzelfde zouden gezegd hebben.

Gedane zaken hebben geen keer en Cercle’s bestuur, dat nu met de gebakken peren zit, mag nu eens goed mediteren over de fatale gevolgen van Gerard’s onverantwoordelijke uitsluiting.  Mocht met Gerard’s afscheid een “einde” komen aan dit spijtig drama, al vrezen we ervoor dat dit voor Cercle slechts het “begin” zal zijn.

N.v.d.R. – Hiermede hebben wij een laatste, nogal scherpe, stem laten horen over de “zaak Hans Gerard” die terecht heel wat beroering en ontstemming heeft verwekt in de Cerclemiddens en zonder enige twijfel mede aan de basis ligt van de niet-promovering der Brugse groen-zwarten.  Vergissingen werden begaan en het is nu maar te hopen dat zulks ingezien wordt en men in de toekomst blijk zal geven van meer logische bevoegdheid en doorzicht.  Intussen wensen we de miskende Hans Gerard het beste bij zijn nieuwe club waar zijn onmiskenbare talenten ongetwijfeld beter tot hun recht zullen komen, alhoewel Cercle ze nog best had kunnen gebruiken.”

Het was duidelijk dat de “zaak Hans Gerard” heel wat losmaakte bij al wie groen-zwart een warm hart toedroeg.  Wat niet meer dan logisch was want stel je voor dat de Nieuwpoortenaar er bij geweest was op het veld van Mechelen tegen Patro Eisden…  Misschien had de koppigheid van trainer Delfour Cercle inderdaad wel de titel gekost.  Maar dat is iets dat wij nooit zullen weten…

* Transfernieuwtjes zijn uiteraard van alle tijden.  Na de gemiste promotie en de zware aderlating die het afscheid van Hans Gerard betekende moesten de groen-zwarten dringend werk maken van inkomend talent.  Met de komst van Eric Daels hoopte Cercle op een eerste voltreffer.

* “Transferklokjes” : “Voor de neus van Club, Kortrijk Sport en Doornik verzekerde Cercle zich van de diensten van de Wevelgemnaar Eric Daels voor één jaar met optie.”

Eric Daels werd op 4 augustus 1936 in Wevelgem geboren.  Net zoals de meeste jongens van zijn leeftijd was hij door de voetbalmicrobe gebeten en het wekte dan ook geen verwondering dat hij zich op veertienjarige leeftijd aansloot bij Sportverbroedering Wevelgem.  Daar verwierf de aanvaller naam en faam door de verschroeiende versnelling die hij in huis had.  Na tien jaar SV Wevelgem mocht de toen 24-jarige spits zich verheugen in de belangstelling van meerdere gereputeerde ploegen.  Zijn keuze viel op Cercle.  Na een aarzelende start werd Daels een vaste keuze.  Vijf seizoenen lang droeg hij het groen-zwarte shirt (van ‘60-’61 t/m ’64-’65), goed voor 102 wedstrijden (98 competitewedstrijden en 4 bekermatchen) en 36 doelpunten (34 in competitie en 2 in de beker).  Na zijn Cercleperiode voetbalde Eric nog voor Excelsior Moeskroen, White Star Lauwe, SV Moorsele, EG Gistel, HO Wingene en Woudsport Houthulst.  Bij de laatste vier verenigingen fungeerde hij telkens als speler-trainer.  Van 1975 tot 1977 nam hij twee sabbatjaren om zich dan voluit te geven als trainer bij FC Knokke, FC Roeselare, DC Ruddervoorde, FC Moerkerke, SC Beernem en FC Varsenare.  In 1986, hij was toen pas vijftig jaar, hield hij het voetbal voor bekeken.        

* Brugge

* Het onderwerp van de Brugse bioscopen kwam in deze reeks reeds enkele keren aan bod.  In de Brugse binnenstad had je talrijke filmpaleizen waar je, weggezonken in een comfortabele pluchen zetel, de film van jouw voorkeur kon bekijken.  Maar ook de Brugse stadsrand had zijn bioscopen.  In Sint-Kruis kon je terecht in cinema Metro, Sint-Andries ging prat op cinema Orly en op de wijk Sint-Jozef trof je cinema Canada (voorheen Wevo) aan.

Nu, zoveel jaren later, zijn al deze bioscopen verdwenen alsof ze nooit bestaan hebben.  Enkel in onze gekoesterde herinnering leiden zij nog hun uitdovend bestaan.

Eén van de grootste oorzaken van het verdwijnen van de cinema’s was de explosieve opkomst van de televisie.  Wat voordien voor een doorsnee gezin onbereikbaar was, kwam nu binnen handbereik.  De mensen konden thuis, in hun eigen gezellige woonkamer, genieten van diverse programma’s.  Bovendien waren vele bioscopen, in meerdere of mindere mate, verouderd en het voordien trouwe hondspubliek haakte, langzaam maar zeker, af.  In een laatste stuiptrekking investeerden de cinema-uitbaters in nieuwe schermen, een betere geluidsinstallatie, comfortabeler zitjes,…  Maar de onomkeerbare tendens was ingezet.

In Brugge viel er al snel een eerste slachtoffer en niet één van de minste :

“ “Oud Brugge” sloot zijn deuren – Typische Brugse bioscoop overgenomen door grootwarenhuis” : “Sinds verleden week bestaat de overbekende Brugse bioscoop en bodega “Oud Brugge” niet meer.  Het bedrijf sloot zijn deuren na overname door een Brussels grootwarenhuis.  Meteen wordt een brokje recente Brugse geschiedenis afgesloten, want Oud Brugge was een begrip in onze stad geworden.  Het was de oudste bioscoop van de stad (na de Pathé, die op de Markt in de huidige gebouwen van de Bank van Brussel (*), de eerste films in onze stad vertoonde, doch vrij spoedig verdween) waaraan tal van oudere stadsgenoten een zeer aangename herinnering bewaren.  Tot 1911 was in het huidig gebouw een zogenaamde Hanza-brouwerij ondergebracht, uitgebaat door dhr. Oscar Klostermeyr.  Deze Duitse onderdaan had ook nog een hotelbedrijf op het Zand.  In 1919 werd de zaak overgenomen door de Naamloze Vennootschap Cinés Belges.  De bedrijfsleiding werd toevertrouwd aan dhr. Gustave Follebouckt, wiens naam onafscheidelijk aan Oud Brugge en de Steenstraat is verbonden.  Dhr. Gustave Follebouckt was een zeer vooruitstrevend zakenman, die de vader van de Brugse braderies kan genoemd worden en de thans bloeiende Gebuurtekring van de Steenstraat in het leven riep.  Dhr. Follebouckt organiseerde de eerste Brugse verkoopdagen, nl. in de Ste-Katelijnestraat.  Vermoedelijk was deze braderie een der eerste initiatieven van die aard in gans het land.  Dhr. Follebouckt beperkte zich niet alleen tot de leiding van een van Brugge’s oudste bioscoopzalen, doch interesseerde zich daadwerkelijk voor de film.  Onder zijn impuls en leiding werden aldus enkele documentaire films gedraaid, waaraan o.m. de bekende fotograaf, onze medewerker Charles Segers, meewerkte.  In 1934 ondernam dhr. Follebouckt zelfs als afgevaardigde van de Nationale Federatie van de Belgische Cinemabestuurders een studiereis naar Rusland, dat toen op filmgebied toonaangevend was.  In 1942 overleed dhr. G. Follebouckt en werd aan het hoofd van het bedrijf opgevolgd door dhr. Dubois, zijn schoonbroer, die de leiding waarnam tot 1951, jaar van zijn overlijden.  Vanaf dit jaar tot op heden werd Oud Brugge geleid door dhr. Jacques Follebouckt, zoon van de eerste bedrijfsleider, die zijn bedrijf moderniseerde en o.m. de stoot gaf tot de prachtige aanpassing van de bodega, een der voornaamste café’s van het centrum.

Oud Brugge heeft de glorietijd van het cinemabedrijf in het Brugse gekend en gestimuleerd.  Deze bioscoop was ongetwijfeld gedurende lange jaren toonaangevend inzake filmvoorstellingen.  In de tijd van de stomme films werden de voorstellingen opgeluisterd door een orkest, geleid door de bekende Brugse muzikant dhr. Joseph De Busschere, thans nog in leven en wonend langs de Damse Vaart.  Deze typische verschijning (met bontmuts en bontkraag !) stond in voor de steeds mooie muzikale begeleiding van de stomme films, ’s zaterdags en ’s zondags met een volledig orkest, de overige dagen aan het klavier.  Ook de zondagvoormiddagconcerten van dhr. De Busschere in de bodega van Oud Brugge waren weldra een zeer gewaardeerde ontspanning te Brugge.  Dit alles behoort reeds geruime tijd tot het verleden.  De romantiek is verdwenen uit de bioscopen, de nieuwe tijd vergt zelfs voor het cinemabedrijf de voor zoveel andere bedrijfstakken onvermijdelijke concentratie.

Aan Oud-Brugge bewaren we een zeer aangename herinnering.  Het zal vele stadsgenoten spijten dat deze typisch Brugse instelling verdwijnt.”

(*) In dit artikel is er sprake van de Bank van Brussel op de Markt.  Ook deze bank verdween ondertussen sinds jaar en dag uit het Brugse stadsbeeld.  Waar ooit de Bank van Brussel was kun je nu winkelen in het “Kruidvat” en in de “Fnac”.  De bank had ook een in- en uitgang voor het personeel in de Sint-Amandsstraat.  Nu kun je daar in en uit om jouw fiets te stallen.

Voor wie zich afvraagt waar Oud Brugge zich destijds situeerde : in het zeer ruime pand waar nu de Hema en enkele aanpalende winkels hun artikelen te koop aanbieden zorgde de Vieux Bruges / Oud Brugge jarenlang voor filmplezier.  Nadat de cinema verdwenen was vond de Sarma Lux er jarenlang een onderkomen.

 

Op de foto zien we van links naar rechts de confiseriezaak Van den Abeele, Fruitlux, de winkel van G. Boute en de imposante gevel van de Vieux Bruges / Oud Brugge (bron : beeldbank Brugge).

 

* De jaren zestig waren op vele vlakken gouden jaren.  Ook Brugge pikte zijn graantje mee want veel firma’s zochten en vonden een lap grond in onze regio om er een vestiging in te planten.  Langs de Pathoekeweg en aan het Nijverheidsdok schoten de bedrijven als paddenstoelen uit de grond en dat kwam de tewerkstelling enkel maar ten goede.  De Franco-Belge, een gekend bedrijf dat al langer in Brugge gevestigd was, koos er voor om hun oude vertrouwde locatie te verlaten en aan het Nijverheidsdok een modern bedrijfscomplex in gebruik te nemen.

“Nieuwe fabrieksgebouwen van Franco-Belge officieel ingehuldigd” : “De uitbouw van Brugge op industrieel gebied was voor vele gevestigde industriëlen een stimulans om hun bedrijf aan te passen aan de tijdsevolutie.  Zo ook was dit het geval met Franco-Belge, de Brugse Verf- en Vernisfabriek, destijds gevestigd langs de Kolenkaai en die momenteel over een ultra-modern complex beschikt langs het Nijverheidsdok, alwaar de stad Brugge het startsein gegeven heeft voor het bouwen van een nieuw Brugge.

In 1952 werd dit nieuw dok, dat velen met een zeker pessimisme zagen graven, officieel ingehuldigd.  Op de gedenksteen, juist aan het begin van het dok, staan de onvergetelijke woorden : “Brugge bouwt aan zijn toekomst”.

Die woorden werden door de jaren heen in daden omgezet.  De nieuwe bedrijven opsommen, die aldaar in deze acht voorbije jaren uit de grond rezen, zou ons in herhaling doen vallen.  De eerste fase van het project Vandamme werd verwezenlijkt.  Geen stuk grond blijft rond het nieuw dok onbezet en honderden arbeiders vinden er werkgelegenheid, waardoor er meer welstand in onze Vlaamse gezinnen kwam.  Gisteren werden in aanwezigheid van verscheidene personaliteiten de nieuwe fabrieksgebouwen van Franco-Belge officieel ingehuldigd en meer dan dertig werknemers vereremerkt.  Het werd voor deze firma een onvergetelijke dag en voor de familie Legein de beloning van jarenlange noeste werkkracht.”

De gebouwen van Franco-Belge, “manufacture de couleurs et vernis (bron : beeldbank Brugge).

 

* Eind de jaren vijftig verhuisden mijn ouders vanuit de Brugse binnenstad naar de mooie randgemeente Sint-Kruis.  Ons huis keek uit op het Zuidervaartje.  Als kind wist ik niet beter of het Zuidervaartje vloeide vanaf de Kruispoort richting Dampoort om dan, vlak voor Mouterij Huys (ondertussen vervangen door een rij appartementsgebouwen), weg te meanderen richting ’t Apertje.  Wat was mijn wereld toen nog klein…  Pas jaren later kwam ik te weten dat het Zuidervaartje, eigenlijk een afwateringskanaal, van Oostkamp via Brugge naar Damme stroomt.

Mouterij Huys op de hoek van de Dampoortstraat en de Damse Vaart Zuid.  De mouterij was niet echt een sieraad voor de omgeving en verdween uiteindelijk uit het stadsbeeld.  Op de vrijgekomen gronden werden enkele appartementsgebouwen neergepoot (bron : beeldbank Brugge).  

 

Als je het Zuidervaartje volgt zie je dat meerdere (min of meer) witte betonnen bruggen het vaartje overspannen.  Eén van die bruggen ligt in de schaduw van het vroegere café ’t Apertje (thans een bistro) dat een populaire plaats was voor wie van Brugge naar Damme wandelde en zin had in een lekkere schuimende frisse pint.

Je zou het niet vermoeden maar deze brug heeft een geschiedenis !

Op 11 april 1934 ontdekte de koster van de Gentse Sint-Baafskathedraal, toen hij de Veytkapel binnenstapte, dat twee panelen van het ondertussen wereldvermaarde Lam Gods, een schilderij van de gebroeders Jan en Hubert Van Eyck, verdwenen waren.  Het betrof het paneel met de beeltenis van Johannes de Doper en het paneel met de Rechtvaardige Rechters.  De geschiedenis van deze diefstal hier uit de doeken doen zou ons echt te ver leiden maar ik verwijs al wie interesse heeft in dit mysterie graag naar de karrevracht boeken, artikelen, documentaires, films en internetsites die over deze ophefmakende diefstal bestaan.  Het paneel met Johannes de Doper kwam weer boven water en kon opnieuw aan het retabel van het Lam Gods toegevoegd worden maar tot op de dag van vandaag bleef het paneel met de Rechtvaardige Rechters spoorloos.

Zoals het een mysterie van die omvang betaamt bogen niet enkel professionele experts zich over deze kunstroof maar voelde ook een klein leger amateurspeurders zich geroepen om op zoek te gaan naar het vermiste paneel.  De zoektocht leverde door de jaren heen een veelvoud aan theorieën op, de ene al vreemder dan de andere.

Eén van deze speurneuzen was een pater (of was het een priester ?) die met behulp van een wichelroede tot de conclusie gekomen was dat het paneel verborgen lag nabij of onder de brug over het Zuidervaartje in de onmiddellijke nabijheid van café ’t Apertje.  Omdat men elke theorie een kans wou geven werd de nabije omgeving van de brug (bijna) hermetisch afgesloten en ging men, op aanwijzingen van de pater, op zoek naar de mogelijke vindplaats.  Vele uren later en meerdere putten rijker kwamen de zoekers tot de conclusie dat het paneel er niet te vinden was !

De pendelende pater was er zeker van dat het paneel met de Rechtvaardige Rechters aan de brug aan ’t Apertje verborgen lag (bron : http://speurrsite.erdasys.com).

 

Als we het Zuidervaartje volgen richting Damme bereiken we in de Kerkstraat nog een brug met een geschiedenis.

“Brug over Zuidervaartje te Damme voltooid” : “Wanneer men vroeger Damme vanuit Moerkerke of Vyve-Kapelle wilde bereiken, moest men over een smal houten noodbrugje rijden dat er gelegd werd in 1944, toen de terugtrekkende Duitse troepen de bestaande brug in de lucht lieten springen.  Ook deze oorlogschade is nu hersteld en een mooie 12 meter brede brug geeft thans verbinding tussen het stadje Damme, Vyve-Kapelle, Moerkerke en Lapscheure.  Bedoelde brug, “O.L.V. Poorte” genaamd, werd gebouwd door de firma Monballiu uit Brugge.  Men voorziet binnen afzienbare tijd ook over te gaan tot het moderniseren van de weg Damme – Vyve-Kapelle, waardoor dit toeristisch oord met een mooie betonbaan zou verbonden worden met de grote Baan Brugge – Gent, hetgeen nog meer toeristen naar Damme zal lokken.  Op de geslaagde bruggenbouw werden ook stuwdamregelaars gemonteerd.” 

De brug over het Zuidervaartje in Damme (bron : Wikimedia Commons).

 

(Marnix Knockaert)

BTW BE 0407.845.705 (VZW) - BTW BE 0554.798.824 (CVBA) - Algemene voorwaarden -  webdesign by stardekk ×